Inleiding

Dementie is een progressief verlies van het denkvermogen en van de intellectuele functies, zonder dat er enig effect is op het bewustzijn. Dementie kan door verschillende hersenaandoeningen worden veroorzaakt. Kenmerken van de aandoening zijn:

  • verwardheid;
  • geheugenverlies;
  • verlies van het beoordelingsvermogen;
  • verlies van verstandelijke functies.

Dementie is een van de meest voorkomende aandoeningen bij ouderen. Er zijn veel verschillende typen van. Voorbeelden zijn: dementie ten gevolge van aids; dementie ten gevolge van de ziekte van Alzheimer; dementie ten gevolge van epilepsie; dementie na een trauma en dementie op vroege leeftijd (dementia praecox).

top

Geneesmiddelen

De behandeling van dementie is er meestal op gericht het geheugen en de concentratie te verbeteren. Een ander doel van de behandeling is verbetering van de kwaliteit van leven, zowel voor de patiënt als voor zijn gezin. Bij lichte tot matige vormen van dementie kan de progressie (het toenemen) van de aandoening met behulp van zogenoemde acetylcholinesteraseremmers worden vertraagd. Voorbeelden van deze stoffen zijn donepezil, galantamine, rivastigmine en tacrine. Acetylcholine is een belangrijke signaalstof ofwel neurotransmitter in de hersenen. Acetylcholinesterase is een enzym dat deze stof afbreekt. Acetylcholinesteraseremmers zijn geneesmiddelen die enzymen remmen. Het enzym kan niet goed zijn werk doen en zo wordt de afbraak van acetylcholine afgeremd. De hoeveelheid acetylcholine in de hersenen neemt daardoor toe, waardoor de hersenen beter functioneren. Naarmate de ziekte verergert, neemt de hoeveelheid acetylcholine in het lichaam af. Het geneesmiddel kan daardoor zijn werk minder goed doen.
Het geneesmiddel memantine is een stof die het afsterven van zenuwcellen tegengaat, waardoor deze cellen worden beschermd. Dit medicijn kan daarom ook bij de behandeling van dementie worden gebruikt.
Behalve deze geneesmiddelen, die erop gericht zijn de progressie van dementie te vertragen, kunnen andere geneesmiddelen worden gebruikt om de symptomen te bestrijden. Voorbeelden van deze geneesmiddelen zijn:

  • antidepressiva;
  • kalmeringsmiddelen;
  • geneesmiddelen die angst onderdrukken;
  • slaapmiddelen.
top

Reactie op behandeling en resultaat

Door dementie met geneesmiddelen te behandelen, kan het verlies van meer hersencellen tot staan worden gebracht of worden vertraagd. De aandoening wordt echter niet genezen. De groep geneesmiddelen die tot de acetylcholinesteraseremmers behoren, zijn alleen effectief bij lichte tot matige dementie. Het geneesmiddel memantine is effectief bij ernstige dementie. Bij onderzoek met donepezil, galantamine, en rivastigmine bij verschillende typen dementie is gebleken dat de verstandelijke functies, het gedrag en het vermogen tot het uitvoeren van dagelijkse activiteiten worden verbeterd.
top

Meer informatie

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas.

Informatie over de behandeling van dementie
www.cbo.nl
www.trimbos.nl
www.rivm.nl

Informatie over dementie
nl.wikipedia.org/wiki/Dementie

Bird, T.J. (2001), Alzheimer’s disease and other primary dementias, in: Braunwald, E., Fauci, A.S., Kasper, D.L. et al. (eds.), Harrison’s Principles of Internal Medicine, 15th edn, McGraw Hill, London.

Desai, A.K., Grossberg, G.T. & Sheth, D.N. (2004), “Activities of daily living in patients with dementia: clinical relevance, methods of assessment and effects of treatment”, CNS Drugs, vol.18, no.13, pp.853-875.
top